23 Mayıs 2017 Salı
Üyelik




Sayaçlar
4.755.682 ziyaret.
71 aktif ziyaretçi.
Dr.Cihan AVAROĞLU

YAZ İSHALLERİ KAPIDA



Havaların ısınması ile birlikte yazılı ve görsel basında yaz ishalleri haberleri sıklıkla yer almaya başlar. Özellikle çocukların daha çok etkilendiği, hatta ölümlere neden olabilen bu durumda nelere dikkat etmeliyiz?

 

Bu sorulara yanıt vermeden önce besin güvenliği kavramına dikkat çekmek gerekir. Bir besin maddesinin üretim aşamasından başlayarak, sofraya gelene kadar sağlıklı, güvenilir bir şekilde tüketiciye sunulması ve bunun için alınan önlemlerin tamamı besin güvenliğidir. Tarladan veya çiftlikten çıktıktan sonra her bir aşamada hijyen ve kontrol önlemlerinin alınması ve denetimlerin sağlanması sayesinde besin güvenliği sağlanabilir.

 

Besin zehirlenmesi mikroorganizma, toksin, mantar, kimyasal ve bitkilerin neden olduğu zehirlenmelerin tümüdür.

Mikroorganizmaların neden olduğu besin zehirlenmelerinde besin, hastalığa yol açacak şekilde mikroorganizma ile temas etmekte ve enfeksiyona neden olmakla birlikte, mikroorganizmaların ürettikleri toksinler (zehirler) ile de hastalık oluşmasına neden olmaktadır.

 

Besinlerin neden olduğu mikrobiyal hastalıklardan öncelikle çocuklar, hamileler, yaşlılar ve özellikle bağışıklık sistemi zayıf olanlar başta olmak üzere hastalar etkilenmektedir.

 

Besin enfeksiyonu  nedir?

 

Besinle birlikte alınan mikroorganizmaların yol açtığı mide bulantısı,  ve ishal ile ilk belirtilerini veren hastalıktır. Mikroorganizma ile bulaşmış besinin alımını takip eden ilk sekiz saatten itibaren, bir kaç güne kadar olan sürede gelişebilir.

 

Besin entoksikasyonu nedir?

 

Mikroorganizmaların alınması ile değil , mikroorganizmaların besinlerde oluşturduğu toksinlerin alınması sonucu ortaya çıkan ve belirtilerinin toksinin yapısına, etkilediği sisteme parelel olarak etkilerinin kısa sürede görülen durumdur.

 

 

 

 

Toksienfeksiyon nedir?

 

Yüksek oranda mikroorganizma içeren mikroorganizmaların alımını takiben sindirim sisteminde üreme devam ederken bir taraftan da toksinlerin salınması  ile ortaya çıkan hastalık tablosudur.

 

Besin zehirlenmelerinde en sık karşılaştığımız ve toplum tarafından da ismi duyulan mikroorganizmalar hangileridir?

 

Toksin üreten ve üretmeyen bir çok mikroorganizma besin kaynaklı bulaşıcı hastalıklara neden olmaktadır ancak burada adı çok duyulan ve bilinen dört tanesini sizlerle paylaşacağım.

 

E. Koli;

 

Sıcak kanlı hayvanların barsak sistemlerinde bulunan bakterinin hayvanların dışkısı ile doğaya yayılması ile bulaş yolu açılmış olur. Çiğ tüketilen sebzeler, salata malzemeleri, pişirildikten sonra ısıtılmadan yenilen yemekler, yeterince ısıl işlem görmemiş besinler, süt, su, deniz suyu ile bulaşma olabilir.

İshal, kanamalı barsak iltihabı, dizanteri hatta zatürre ve menenjite neden olmaktadır. Turist ishali olarak görülen ishalin de başlıca nedenidir. Kuluçka süresi ise 12 – 72 saattir.

Özellikle toplu yaşamın olduğu kreş, ana okulu, yaz okulları ve yaz kampları risk oluşturmakla birlikte, temiz olmayan su ile yıkanmış bir biberon, ya da temiz olmayan denize girilmesi de hastalık için yeterlidir.

 

Salmonella;

 

Kaynak yine sıcak kanlı hayvanlardır.  Bunun yanı sıra besin maddesi üretimi sırasında, özellikle kanatlı hayvanların tüyleri temizlenirken, iç organları çıkartılırken yeterli hijyen önlemleri alınmadığında çapraz bulaşma da olabilmektedir.

Başta tavuk olmak üzere et, süt, yumurta ve gayta ile bulaşmış besinlerin tüketilmemesine dikkat etmek gerekir.

Salmonella tifo ve tifo dışı salmonella enfeksiyonlarına yol açar. Kuluçka süresi beş ile 72 saat arasındadır.

Enfeksiyon sırasında ishal, karın bölgesinde kramplar, ateş, kusma, sıvı kaybı ve baş ağrısı görülür.

Bulaşmaya neden olan hayvanların beslenmesi, kesimi, işlenmesi de dahil olmak üzere besinin hazırlanma sürecinde hijyen kurallarına dikkat edildiği oranda hastalık görülme sıklığı da azalmaktadır.

 

 

Shigella;

 

Halk arasında basilli dizanteri olarak bilinen hastalık, su ve besinlerin insan kaynaklı gayta ile bulaşması sonucu ortaya çıkar. Sıklıkla kanlı ishale yol açarken, karın ağrısı, kramp ve ishale bağlı sıvı kaybı da görülür. Belirtiler 12 – 50 saat arasında ortaya çıkar, genellikle dört gün devam eder, 10 – 14 güne kadar da uzayabilir.

Hastalığın önlenmesinde özellikle besin üreticilerinin, lokantaların önlem alması gerekir. Aktif taşıyıcıların belirlenip, genel hijyen, personel hijyeni, tuvalet hijyeni kurallarına tam uyulması sağlanmalıdır.

 

Listeria;

 

Çiğ ya da pastörize süt, dondurma, çiğ sebze ve meyveler, fermente et ürünleri, çiğ ya da pişmiş et, kabuklu deniz ürünleri, tütsülenmiş balık, yumuşak peynirler, tüketime hazır yiyecekler, sosis, salam gibi şarküteri etleri riskli besinlerdir.

Genel nüfusta sık görülmezken, hamilelerde, yeni doğan bebeklerde ve yaşlılarda görülür. Hastalık, bulaş besinlerin sindirim yoluyla alınması sonucu plasenta yoluyla anne karnındaki bebeğe veya doğum sırasında yeni doğan bebeğe bulaşır. Anneden bebeğe bulaşırken, insandan insana geçmesi ise çok nadirdir.

Etken bulaşmış besinin tüketilmesinden 12 saat sonra ateş, karın krampları, ishal, yorgunluk, baş ağrısı ve kusma ile seyreder. Menenjit ve benzer daha ciddi enfeksiyonların başlama süresi ise ortalama 21 gündür.

 

Nelere dikkat edelim?

 

 

-         Ambalajlı besin maddeleri alınırken etiket okuma alışkanlığı olmalı

-         Son kullanım tarihi geçmiş besin maddeleri tüketilmemeli

-         Bütünlüğü bozulmuş ambalajlı ürünler satın alınmamalı

-         Kaynağı belli olmayan, merdiven altı olarak adlandırılan ürünlerden uzak durmalı

-         Et alırken kasabın hijyen kurallarına uyduğundan emin olmalı, elleri, et kesme tahtası ve etin saklandığı yerler temiz olmalı, kıyma taze etten çekilmeli, beklemiş et alınmamalı

-         El hijyeni başta olmak üzere, kişisel hijyene dikkat edilmeli

-         Mutfakta yemek hazırlanırken özellikle kesme tahtasının temizliğine dikkat edilmeli, et, balık, tavuk gibi yiyecekler hazırlandıktan sonra mutlak surette temizlenmeli

-         Dondurulduktan sonra tüketilmek üzere çıkarılan besinler tüketilmediğinde yeniden dondurulmamalı

-         Açıkta satılan besinler tüketilmemeli

-         Kaynağı belli olmayan sular içilmemeli veya çok iyi kaynatarak içilmeli

-         Pastörize olmayan süt ve süt ürünleri tüketilmemeli, sokak sütçüsünden, doğal olduğu düşünülerek süt alınmamalı

-         Özellikle bebeklerin emzik ve biberonları temiz sularla yıkanmalı.

 



DİĞER MAKALELER
Şerafettin DAĞYILDIZI
6102 Sayılı Yeni Türk Ticaret Kanunu Şirket ve Ticaret Erbabına Neler Getiriyor?
Misafir MİKROFON
KANDİLLER Prof Dr. Seyit Mehmet ŞEN
Misafir MİKROFON
CANIM GEREDE - Erol ÖZDEMİR
Misafir MİKROFON
NİYAZİ - Aytaç YILDIRIM
Yunus Baki KOÇAK
Asker Salavatlama
Ferhat ÇETİNOĞLU
KADIN VE HAYAT
Kazım ÜNLÜOL
Amerika 2017 - 8
 
www.gerede.net
Gerede Hakkında Herşey
Bu sitede yayınlanan haber, metin, bilgi, yazı ve resimler izin almadan yayınlanamaz. gerede.net hiçbir kişi, kurum veya siyasi görüşün sitesi değildir. Amacımız Gerede ilçemizi tanıtmak ve Geredelileri kaynaştırmaktır.
E-Posta :  haberlesme@gerede.net